NASAKI – Công trình xanh và vai trò của vật liệu không nung

Công trình xanh đang trở thành xu hướng trong ngành xây dựng Việt Nam, gắn với các chứng chỉ như LOTUS, EDGE và LEED. Bài viết của NASAKI giới thiệu khái quát từng hệ thống đánh giá. Đồng thời, bài viết phân tích cách vật liệu không nung có thể góp phần vào mục tiêu xây dựng bền vững.

Công trình xanh là gì và vì sao được quan tâm?

Công trình xanh là công trình được thiết kế, xây dựng và vận hành nhằm giảm tác động tới môi trường. Mục tiêu là tiết kiệm năng lượng, nước, tài nguyên và tạo không gian sống lành mạnh.

Khái niệm này không chỉ dành cho tòa nhà văn phòng hay trung tâm thương mại. Nhà ở, trường học, nhà xưởng cũng có thể áp dụng nguyên tắc xanh. Điểm chung là xem xét toàn bộ vòng đời công trình, từ vật liệu đến vận hành.

Tại Việt Nam, sự quan tâm tới công trình xanh tăng lên cùng mục tiêu giảm phát thải. Nhiều chủ đầu tư coi chứng chỉ xanh là cách chứng minh chất lượng dự án. Người mua nhà cũng ngày càng chú ý tới chi phí vận hành và sức khỏe khi sinh sống.

Một công trình xanh thường hướng tới các nhóm mục tiêu sau:

• Giảm tiêu thụ năng lượng cho chiếu sáng, làm mát và thiết bị.
• Tiết kiệm nước và quản lý nước mưa hợp lý.
• Sử dụng vật liệu có tác động môi trường thấp.
• Bảo đảm chất lượng không khí và tiện nghi trong nhà.
• Giảm chất thải trong thi công và vận hành.

Chứng chỉ LOTUS đánh giá công trình theo tiêu chí nào?

LOTUS là hệ thống đánh giá công trình xanh do Hội đồng Công trình xanh Việt Nam (VGBC) phát triển. Hệ thống được xây dựng phù hợp với điều kiện khí hậu và thực tiễn xây dựng trong nước.

LOTUS có nhiều bộ công cụ cho các loại hình khác nhau. Trong đó có bộ dành cho công trình phi nhà ở, nhà ở, nhà ở quy mô nhỏ và công trình đang vận hành. Nhờ vậy, cả dự án lớn lẫn công trình dân dụng đều có thể tham khảo.

Các nhóm tiêu chí của LOTUS thường bao gồm năng lượng, nước, vật liệu, sức khỏe và tiện nghi, địa điểm và môi trường. Mỗi nhóm có yêu cầu và cách tính điểm riêng. Chi tiết cụ thể nên tra cứu trực tiếp tài liệu hướng dẫn phiên bản hiện hành của VGBC.

EDGE và LEED khác nhau như thế nào?

EDGE là hệ thống chứng nhận do Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), thuộc Nhóm Ngân hàng Thế giới, phát triển. EDGE tập trung vào ba chỉ số chính là năng lượng, nước và năng lượng hàm chứa trong vật liệu.

Để đạt chứng nhận EDGE cơ bản, công trình cần tiết kiệm tối thiểu 20% ở từng chỉ số so với công trình cơ sở. Cách tiếp cận này khá đơn giản, dễ áp dụng cho nhà ở và dự án thương mại. Phần mềm EDGE cho phép thử nhiều phương án vật liệu để so sánh.

LEED do Hội đồng Công trình xanh Hoa Kỳ (USGBC) phát triển và được áp dụng tại nhiều quốc gia. LEED chấm điểm theo nhiều nhóm như địa điểm bền vững, năng lượng, nước, vật liệu và chất lượng môi trường trong nhà. Tùy tổng điểm, công trình được xếp các hạng Certified, Silver, Gold hoặc Platinum.

Bảng dưới so sánh khái quát ba hệ thống chứng chỉ xanh phổ biến tại Việt Nam:

Tiêu chí	LOTUS	EDGE	LEED
Đơn vị phát triển	Hội đồng Công trình xanh Việt Nam (VGBC)	Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC)	Hội đồng Công trình xanh Hoa Kỳ (USGBC)
Phạm vi đánh giá	Nhiều nhóm tiêu chí, sát điều kiện Việt Nam	Năng lượng, nước, năng lượng hàm chứa trong vật liệu	Nhiều nhóm tiêu chí toàn diện
Cách tiếp cận	Chấm điểm theo tiêu chí	So sánh với công trình cơ sở	Chấm điểm theo tín chỉ
Loại hình phù hợp	Nhà ở, phi nhà ở, công trình vận hành	Nhà ở, văn phòng, khách sạn, nhà xưởng	Hầu hết loại hình công trình
Mức độ phức tạp	Trung bình	Tương đối đơn giản	Cao

Lưu ý rằng các hệ thống này được cập nhật định kỳ. Quý khách hàng nên làm việc với đơn vị tư vấn được công nhận để biết yêu cầu chính xác cho từng dự án.

Vật liệu không nung đóng góp gì cho công trình xanh?

Vật liệu chỉ là một phần trong bức tranh tổng thể của công trình xanh. Tuy vậy, lựa chọn vật liệu ảnh hưởng tới năng lượng hàm chứa, chất thải và độ bền của công trình.

Vật liệu không nung đóng rắn nhờ phản ứng thủy hóa của xi măng thay vì nung trong lò. Nhờ không cần lò nung, quá trình sản xuất tránh được lượng nhiên liệu đốt cho khâu nung. Đây là lý do vật liệu không nung thường được nhắc tới trong định hướng xây dựng bền vững.

Ngoài ra, sản xuất vật liệu không nung giúp giảm khai thác đất sét làm gạch, ngói nung. Việc này góp phần bảo vệ đất canh tác và tài nguyên tự nhiên. Nhiều loại vật liệu không nung còn tận dụng được phế thải từ các ngành khác.

Vật liệu không nung có thể liên quan tới một số khía cạnh được xem xét trong đánh giá xanh:

• Năng lượng hàm chứa trong vật liệu, tùy thành phần và quy trình sản xuất.
• Tỷ lệ nguyên liệu tái chế hoặc tận dụng phế thải.
• Nguồn gốc vật liệu sản xuất trong khu vực, giảm quãng đường vận chuyển.
• Độ bền, giúp giảm tần suất thay thế trong vòng đời công trình.

Mức điểm cụ thể phụ thuộc vào bộ tiêu chí, hồ sơ kỹ thuật và thiết kế tổng thể. Một sản phẩm không tự động mang lại điểm cho công trình. Đơn vị tư vấn sẽ đánh giá dựa trên số liệu thực tế của từng dự án.

Mái nhà ảnh hưởng thế nào đến hiệu quả công trình xanh?

Mái là bề mặt nhận bức xạ mặt trời trực tiếp và nhiều nhất trong ngày. Vì vậy, thiết kế mái ảnh hưởng rõ tới nhiệt độ bên trong và nhu cầu làm mát.

Các hệ thống đánh giá thường quan tâm tới hiệu ứng đảo nhiệt đô thị. Bề mặt mái sáng màu, có khả năng phản xạ nắng tốt thường giúp giảm hấp thụ nhiệt. Mức phản xạ cụ thể cần được xác định bằng thử nghiệm của từng sản phẩm.

Bên cạnh vật liệu lợp, giải pháp cấu tạo mái cũng rất quan trọng. Lớp cách nhiệt, khoảng thông gió dưới mái và độ dốc thoát nước đều góp phần vào hiệu quả chung. Một mái được thiết kế đồng bộ sẽ phát huy tốt hơn so với chỉ thay vật liệu lợp.

Quản lý nước mưa là một khía cạnh khác liên quan tới mái. Mái dốc có hệ thống máng xối tốt giúp thu gom và thoát nước hiệu quả. Một số công trình còn tận dụng nước mưa cho tưới cây hoặc vệ sinh sân vườn.

NASAKI sản xuất vật liệu không nung theo hướng nào?

NASAKI được thành lập năm 2018, nhà máy đặt tại Khu công nghiệp phía Nam tỉnh Yên Bái, nay là tỉnh Lào Cai. Công ty sản xuất ngói không nung và gạch Terrazzo không nung bằng công nghệ ép.

Nguyên liệu chính gồm xi măng, cát và mạt đá. Với gạch Terrazzo, NASAKI tận dụng đá phế thải từ quá trình khai thác và chế biến đá. Cách làm này giúp tăng giá trị nguồn nguyên liệu địa phương và giảm chất thải rắn.

Nhà máy có công suất 5,5 triệu viên mỗi năm và dây chuyền sơn khép kín. Công ty áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2015. Năm 2025, NASAKI được vinh danh trong Top 20 thương hiệu xanh Việt Nam.

NASAKI không khẳng định sản phẩm tự động mang lại điểm chứng chỉ cho công trình. Khi dự án cần hồ sơ vật liệu, công ty sẵn sàng phối hợp cung cấp thông tin kỹ thuật hiện có. Đơn vị tư vấn xanh sẽ là bên đánh giá mức đóng góp cụ thể.

Nguồn tham khảo: Hội đồng Công trình xanh Việt Nam (VGBC); EDGE Buildings; USGBC – LEED.

Vì sao nên chọn vật liệu không nung của NASAKI?

NASAKI sản xuất ngói không nung và gạch Terrazzo không nung theo định hướng sản xuất xanh, tận dụng nguyên liệu địa phương. Công ty áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2015. NASAKI sẵn sàng phối hợp cung cấp thông tin kỹ thuật cho đơn vị tư vấn của dự án.

Quý khách hàng, đối tác có nhu cầu tư vấn hoặc báo giá ngói không nung, gạch Terrazzo, xin vui lòng liên hệ NASAKI qua Hotline 0982.695.550 hoặc Zalo 0859.387.888. NASAKI mong được đồng hành cùng Quý khách trên hành trình xây dựng công trình xanh.